Pierwsze etapy budowy modelu za nami, zestaw farb został zakupiony na podstawie dostępnej dokumentacji lub opisu w instrukcji modelu… Powstaje pytanie dlaczego akurat malowano samoloty tak, a nie inaczej i skąd wiadomo, że to był konkretnie taki kolor, a nie inny? Postaramy się odpowiedzieć na te i inne pytania. W tym odcinku poświęcimy uwagę malowaniu samolotów niemieckiej Luftwaffe podczas II Wojny Światowej.

Barwy RLM – kamuflaż Luftwaffe 1933-1945

Barwy RLM używane w Luftwaffe zostały określone już w latach trzydziestych ub. wieku. Jako, że Niemcy lubią i lubili porządek kwestią ujednolicenia tego w postaci dwucyfrowego kodu numerycznego zajęło się Ministerstwo Lotnictwa Rzeszy (Reichsluftfahrtministerium). Skrót RLM to właśnie pochodna od nazwy ministerstwa.
Wraz z rozwojem lotnictwa i w ciągu następnych lat polityki ekspansywnych podbojów Hitlera pojawiały się nowe rejony operacyjne dla działań lotnictwa III Rzeszy, a więc i nowe barwy maskujące. Numerów barw RLM przybywało, aż pod koniec wojny było ich 99 z dodatkowymi, nie ujętymi konkretnymi oznaczeniami dwucyfrowymi.

Legion CondorBf-109C Z Legion Condor, Wojna w Hiszpanii, Wikipedia

Kamuflaż Luftwaffe przed wojną

Początkowo samoloty malowano całkowicie na szaro. Wojna domowa w Hiszpanii wymogła zastosowanie czegoś bardziej wysublimowanego niż jednolity kamuflaż nie dający uniwersalnego zabezpieczenia dla zmylenia przeciwnika w walce na… widoczność maszyn. Pojawiły się zestawienia brązu, zieleni i szarości z domieszką zieleni na górnych powierzchniach samolotów, a na dolnych – jasnoniebieskiego, czyli RLM61/RLM62/RLM63/RLM65.Tak malowane były wczesne wersje samolotów bombowych – Dornierów Do-17, Junkersów Ju-52, Junkersów Ju-86, czy Heinkli He-111. Myśliwce i samoloty rozpoznawcze były mniejsze, a więc mniej widoczne i im ministerstwo na razie dało w większości jeszcze odpocząć… to znaczy lakiernikom, którzy byli odpowiedzialni za ich malowanie podobnie jak my odpowiadamy za prace lakiernicze przy naszych modelach na półce, lub tych, które dopiero tam szczęśliwie wylądują.

Luftwaffe Ju-86Junkers Ju-86 w kamuflażu podczas walk w Hiszpanii (Bundesarchiv)

Wojna nad Polską 1939

Wojna w Polsce przeniosła teatr wojenny w późne lato i ekstremum wegetacji roślinnej w środkowej Europie, zupełnie innej niż ta na Półwyspie Iberyjskim.
Tu rosły od dawien dawna lasy i na to postawili Niemcy. My w Polsce natomiast mięliśmy więcej pól uprawnych i polski kamuflaż nieco różnił się od niemieckiego w tym samym czasie. Rozwiniemy tę kwestię w innym odcinku naszego poradnika.

 Ju-97 Stuka nad Polską 1939

Stukasy nad Polska 1939 (Bundesarchiv)

Przyszedł czas wprowadzenia kolorów o wyższej numeracji RLM. Pojawił się kamuflaż z użyciem barw czarnozielonej, ciemnozielonej i jasnoniebieskiej z poprzednich lat – RLM70/RLM71/RLM65. Tym razem lakiernicy mieli już co robić i pod pistolet lakierniczy poszły wszystkie typy samolotów.

Messerschmitt-109Messerschmitt Bf-109E we Francji lato 1940 (Bundesarchiv)

Walki we Francji dały początek zmianom, ale dopiero większe wprowadziła Bitwa o Wielką Brytanię Zwiększyła się liczba operacji nad wodą i w kamuflażu musiało przybyć koloru…tak jest…niebieskiego, ale tylko na bokach kadłubów maszyn. Dodano ponadto oznakowanie szybkiej identyfikacji w postaci koloru żółtego na kołpakach śmigieł, osłonach silników, końcówkach skrzydeł i sterach kierunku. Jaskrawa barwa uczyniła samolot jak najbardziej widocznym i za razem resztę dotychczasowego kamuflażu kwestią dyskusyjną. Niemcy jako strona atakująca nie przejmowali się ówcześnie stroną defensywną takiego rozwiązania.

Lotnictwo morskie posiadało przez cały okres wojny swój zestaw kolorów, który nie uległ zmianie, a mianowicie RLM 72/73/65

Front wschodni i Afryka

Atak na Rosję Sowiecką podyktował dalsze zmiany terenowo-kamuflażowe i tak doszły RLM 74/75/76.

Messerschmitt Bf-109 G-6Messerschmitt Bf-109G-6  (Bundesarchiv)

Działania w Afryce to pustynna spiekota i bezkres bezchmurnego nieba… Zanim ministerstwo wysłało specjalistów od kolorów na pustynię używano barw Regia Aeronautica ( Królewskich Sił Powietrznych Włoch pod władzą Benito Mussoliniego) mającej już doświadczenie w tym teatrze wojny…

Bf-109E nad pustyniąMesserschmitt BF-109E Trop nad Morzem Śródziemnym (Bundesarchiv)

Malowano tak głównie samoloty dyspozycyjne i obserwacyjne. Kiedy już ministerstwo uporało się z problemem powstały kolejne numery: Sandgelb I „RLM 79” (żółtopiaskowy włoski) i nowy niemiecki, ciemniejszy żółtopiaskowy Sangelb II „RLM 79”, oraz jasnoniebieski RLM 78.

Bf-109G-2 trop

Messerschmitt Bf-109 G-2 trop (Wikipedia)

Walki nad Rzeszą

Koniec wojny to tereny zawężone do strzępów Tysiącletniej Rzeszy i… barwy wiosny 1945 roku na jej terenie. Pola orne i jaskrawa bujna zieleń to domena kolorystyczna widoczna z bombowców amerykańskich dalekiego zasięgu.Nie mogło to pozostać bez echa u specjalistów od obniżania widzialności niemieckiej już odrzutowej i rakietowej Wunderwaffe… Doszły znowu nowe zielenie i brązy, oraz odcienie niebieskiego: RLM 80/81/82/83/”84″

FockewulfFw-190A-5 (Bundesarchiv)

Dokumentacja modelarska – Kolory Luftwaffe

Powyższy opis jest zaledwie dotknięciem złożonego tematu jakim jest malowanie samolotów. Więcej informacji znajdziecie w opracowaniach monograficznych dotyczących stricte tego tematu.

Monogram guide LuftwaffeSkoro już mniej więcej wiemy co i dlaczego, pozostaje przełożyć to na nasze miniaturowe repliki samolotów. Wersji kolorystycznych konkretnych odcieni farb modelarskich jest tak dużo jak samych ich producentów. Jaki więc odcień i jaką konkretną puszkę lub buteleczkę kupić?

Ustalaniem oryginalnych odcieni danych lakierów stosowanych w lotnictwie, w przeszłości lub współcześnie zajmują się badacze tych zagadnień. Jeśli chodzi o niemieckie lotnictwo bezsprzecznym guru w tym temacie stał się w 1980 roku Kenneth A. Merrick, który wydał książkę na ten temat z próbkami odcieni RLM zidentyfikowanych na istniejących częściach lub egzemplarzach muzealnych samolotów Luftwaffe – „The Official Monogram Painting Guide to German Aircraft 1935-1945”. Od tamtego czasu minęły dekady i temat podejmowali również inni autorzy udowadniający lepsze metody badawcze i publikujący swoje wersje próbek kolorów. Autor niniejszego artykułu ograniczy się do analizy porównawczej na podstawie badań tylko w/w autora.

Kolory Luftwaffe z Hataka Hobby

Z omawianych na naszej stronie farb firmy Hataka mamy trzy zestawy kolorystyczne Hataka Hobby dotyczące samolotów Luftwaffe:

AS02Luftwaffe-colors-1937-1940

HTK-AS02 Wczesne Luftwaffe zawierający cztery farbki z których prawidłowe odcienie mają A023 (RLM 02), A029 (RLM 65) pozostałe mijają się z wzorcem.

AS06Luftwaffe-colors-afrika

HTK-AS06 Luftwaffe w Afryce zawierający również cztery buteleczki. Polecić można A014 (RLM 79), choć jest to odcień farby włoskiego lotnictwa „Giallo Mimetico” tożsamy z Sandgelb I „RLM79″(wczesny) oraz jako dobry, a nawet idealny A040 (RLM 66). A029(RLM78) powinien mieć inny odcień niż RLM65, A053 jest za jasny i za bardzo brązowy.

AS03Luftwaffe-colors-1945

HTK-AS03 Późne Luftwaffe tym razem z zestawem 6 x 17ml. Tu znowu tylko dwa odcienie są tylko godne polecenia: A007 (RLM75), A008 (RLM81) choć jest to tylko jedna z możliwych kilku wersji odcieni tego konkretnego numeru RLM.

Niejasne pozostaje kwestia dlaczego jedne odcienie Hataki wręcz idealnie pokrywają się z wersją Monogram`u, a inne nawet nie są do niej zbliżone…?  Inne źródła, którymi dysponował producent? Nie umiem odpowiedzieć na to pytanie.
Nawet jeśli komuś kolory Hataki nie podobają się,  to warto zaopatrzyć się w te „dobre” bo mogą one posłużyć jako przyszły prawidłowy wzornik odcienia dla wykonywania mieszanek we własnym zakresie z dostępnych farb innych producentów.

Życzymy udanej przygody modelarsko-lakierniczej i liczymy na zdjęcia pierwszych modeli naszych czytelników. Nie będą one z początku idealne i nie ma się czym przejmować. Na to musimy być przygotowani, bo doświadczenie przychodzi z popełnianych błędów i zabiera…czas.

.