F-35 Lightning II jest to amerykański myśliwiec wielozadaniowy, piątej generacji produkowany w fabrykach Lockheed Martin. Tworzony jest w ramach projektu Joint Strike Fighter, który to ma na celu zbudowanie uniwersalnej maszyny spełniającej wymagania każdego rodzaju sił należących do USAF. Pełny kompromis był nieosiągalny. Postawiono więc na funkcje samolotu uderzeniowego.

CF-1_flight_test

Konstrukcja

F-35 jak przystało na maszynę piątej generacji, musi zawierać najnowsze zdobycze techniki. Największy nacisk został położony w tym wypadku na wykorzystanie technologii Stealth. Co prawda całkowity brak wykrywalności jest niemożliwy, ale Lockheed dokłada wszelkich starań, by zmniejszyć sygnaturę radarową w F-35.

F-35B_Joint_Strike_Fighter_(thrust_vectoring_nozzle_and_lift_fan)

Poprzez zastosowanie silnika z wektorowaniem ciągu, odrzutowiec jest w stanie wykonać krótkie lądowanie i start (STOL), jak również pełne, pionowe (VTOL).

Supercruise umożliwia bez używania dopalaczy osiągnięcie prędkości naddźwiękowej.

Rozwiązania techniczne

Ciekawostką jest fakt, że w F-35 pilot nie uświadczysz wskaźnika przeziernego HUD. Zastąpi mu to wyświetlacz nahełmowy (System DAS). Pod tym względem Lightning II wyróżnia się w gronie współczesnych samolotów, które takową opcje posiadają.

F-35_Helmet_Mounted_Display_System

F-35 charakteryzuje się stosunkiem ciągu do wagi (TW Ratio) porównywalnym do samolotów czwartej generacji. Oznacza to, że zwrotność F-35 stoi na poziomie podobnym do F-16 czy Su-35. Warto nadmienić, że uzbrojenie przenoszone jest wewnątrz konstrukcji.

W samą produkcję maszyny zaangażowane są trzy korporacje: BAE Systems, Northrop Grumman i oczywiście Lockheed Martin. Kalifornijski Northrop Grumman dostarcza radar AESA oraz system samoobrony i obserwacji EO-DAS. W Teksasie składana jest całość i produkowana awionika i system celowniczy EOTS. Z Anglii, z fabryk BAE Systems dociera pakiet walki elektronicznej Barracuda.

Wersje samolotu F-35 Lightning II

F-35A

  • F-35A Najmniejsza i najlżejsza wersja Lightninga przeznaczona dla USAF, gdzie ma zastąpić F-16 Fighting Falcon i A-10 Thunderbolt.

F-35B_Lightning_II_aircraft_lands_aboard_the_amphibious_assault_ship_USS_Wasp_(LHD_1)

  • F-35B Samolot krótkiego startu i pionowego lądowania STOVL, który ma zastąpić dotychczas używane Harriery jak i myśliwce F/A-18 Hornet w korpusie Marines

F-35C_launch_from_USS_Nimitz_(CVN-68)_in_November_2014

  • F-35C Wersja pokładowa F-35C ma być następcą wielozadaniowego F/A-18 Hornet wersji A, B, C i D, na pokładach lotniskowców US Navy
  • F-35I Wersja F-35A dla Sił Powietrznych Izraela z izraelskim uzbrojeniem i dodatkowymi systemami.

F-35B_test_dropping_a_bomb

Uzbrojenie F-35

  • Uzbrojenie strzeleckie stanowi działko GAU-12/U kalibru 25 mm zamontowane wewnątrz kadłuba wersji F-35A (180 sztuk amunicji) i w zasobnikach podwieszanych pod maszynami F-35B oraz F-35C (225 sztuk amunicji).
  • Uzbrojenie rakietowe stanowi do 6 pocisków AIM-120 AMRAAM, AIM-9X Sidewinder lub AIM-132 ASRAAM w wewnętrznych komorach amunicyjnych lub dwa pociski powietrze-powietrze i dwie bomby o masie po 912 kg w wersjach F-35A i F-35C, lub po 456 kg w wersji F-35B. Uzbrojenie do niszczenia celów powierzchniowych to bomby JSOW albo GBU-39 SDB (4 w komorze bombowej), przeciwpancerne pociski rakietowe typu Brimstone, bomby kasetowe, oraz  przeciw-radiolokacyjne rakiety AGM-88 HARM.
  • Za cenę utraty właściwości stealth można podwieszać uzbrojenie do czterech węzłów podskrzydłowych i dwóch na końcach płatów (dla AIM-9). Udźwig uzbrojenia wzrasta dzięki temu do 8165 kg, w tym udźwig czterech podwieszeń w dwóch komorach wewnętrznych to 3629 kg.

Zadania bojowe dla F-35

Samoloty rodziny F-35 jako przedstawiciel uniwersalnych konstrukcji wielozadaniowych, jest przystosowany do wykonywania bardzo szerokiego spektrum zadań. Do najważniejszych zadań bojowych F-35 należą:

  • przeprowadzanie uderzeń na cele naziemne i nawodne (Air-to-Suface Attack);
  • bezpośrednie wsparcie bojowe wojsk lądowych (Close-Air-Support – CAS);
  • walka powietrzna (air warfare);
  • walka elektroniczna (Electronic Attack – EA);
  • bojowe poszukiwanie i ratownictwo (Combat Search and Rescue – CSAR);
  • szkolenie i wsparcie floty

Malowanie samolotów F-35

Samoloty myśliwskie F-35 sa malowanie specjalnym kolorem Have Glass Grey (szary z połyskiem)– FS36170, używanym w kamuflażu “Have Glass 5” na samolotach F-16C/D i F-35 Lightning II. Kolor ten jest dostepny w zestawie farb Hataka  HTK-AS44 “USAF, USN & USMC modern greys”

haveglass5-banner

 Użytkownicy i zamówienia F-35 Lightning II

F-35A

  • Australia – Royal Australian Air Force – 72 zamówionych, do 28 w planach do 2030
  • Israel – 33 zamówiono, 2 mają być dostarczone 2016; do 42 w planach
  • Włochy – Italian Air Force – 1 dostarczono 5 zamówiono, 54 w planach
  • Japonia – 5 zamówionych; 37 w planach
  • Holandia – 2 dostarczone, 8 zamówioene, 27 w planach.
  • Norwegia – 4 zamówione, 48 w planach
  • Korea – 40 w planach
  • Turcja – 6 zamówiono, 94 w planach plus 20 opcjonalnie
  • USAF – 1 763 w planach

F-35B

  • Włochy – siły powietrzne 15 w planach, marynarka wojenna także 15 w planach
  • Wielka Brytania – 4 dostarczone 10 zamówionych do 2024, 34 ma być zamówionych od 2024 a 90 jest w planach
  • United States Marine Corps – 340 w planach

F-35C

  • United States – w planach jest 80 sztuk dla USMC i 260 dla US Navy

F-35 w Polsce

Niedawno pojawiła się informacja, że zakupem samolotów F-35 zainteresowane jest polskie Ministerstwo Obrony Narodowej. Do 2030 roku pod strzechy Sił Zbrojnych RP miałyby trafić aż 64 maszyny. Plany te jednak pozostają na ten moment poza sferą realizacji. Szkoda, biorąc pod uwagę fakt, że obecnie używane jednostki mają już ponad 30 lat – F-35 byłoby niejako powiewem świeżości.

Ilustracje: Wikipedia i Hataka Hobby

.